Ouderschapsverlof

Als je meer tijd wilt om bij je kind(eren) te zijn, kan je ouderschapsverlof nemen. Dat verlof is, naast palliatief verlof, verlof voor medische bijstand en mantelzorgverlof, een van de 'thematische' verloven. Dat zijn wettelijk vastgelegde verloven die je het recht geven om gedurende een bepaalde periode in je loopbaan minder of niet te werken.

Voorwaarden

Verwar de thematische verloven niet met het tijdskrediet in de privésector of de 'gewone' loopbaanonderbreking in de federale openbare sector, want daarvoor zijn er andere regels en voorwaarden.

Om het tijdens de coronamaatregelen voor ouders makkelijker te maken om werk en opvang van hun kinderen te combineren, was het tot 30 september mogelijk om een kortlopend corona-ouderschapsverlof op te nemen.

Welke ouders?

Je kan ouderschapsverlof nemen voor het kind van wie je ouder bent. Je bent dus:

  • de biologische moeder of biologische vader

  • de ouder die het kind erkend heeft
  • de adoptieouder.

Beide ouders kunnen ouderschapsverlof nemen. Als de ene ouder zijn recht op ouderschapsverlof niet (helemaal) opneemt, kan hij dat recht niet overdragen op de andere ouder.

Leeftijdsgrens

Het ouderschapsverlof moet beginnen voordat je kind 12 jaar wordt. Als je kind een fysieke of mentale handicap van minstens 66% heeft, is die leeftijdsgrens 21 jaar.

In welke vorm?

Tijdens je ouderschapsverlof kan je ofwel:

  • helemaal niet werken gedurende 4 maanden, naar keuze op te splitsen per maand;
  • halftijds werken gedurende 8 maanden, naar keuze op te splitsen in perioden van minimaal 2 maanden;
  • 4/5 werken gedurende 20 maanden, naar keuze op te splitsen in periodes van 5 maanden;
  • 9/10 werken gedurende maximaal 40 maanden op te splitsen in periodes van 10 maanden;
  • onderbreken in weken.

Je mag die verschillende mogelijkheden ook afwisselen.

Als je in het onderwijs werkt, kan je jouw ouderschapsverlof in principe niet opsplitsen, tenzij de zomervakantie ertussen valt. In dat laatste geval kan dat, onder bepaalde voorwaarden, wel. Neem daarvoor contact op met je personeelsdienst.

Als je in de privésector werkt, moet je in de loop van de 15 maanden die aan de aanvraag voorafgaan, gedurende 12 maanden (niet noodzakelijk opeenvolgend) door een arbeidsovereenkomst met je werkgever verbonden geweest zijn.

Flexibel ouderschapsverlof

Sinds 1 juni 2019 zijn de mogelijkheden om ouderschapsverlof te nemen, uitgebreid.

Als je voltijds werkt, kan je nu ook 1/10 ouderschapsverlof opnemen. Daardoor kan je jouw prestaties verminderen met één dag om de twee weken of met een halve dag per week. Je hebt daarvoor wel het akkoord van de werkgever nodig. Sinds 1 september 2020 is het mogelijk daarvoor een aanmoedigingspremie aan te vragen.

Je kan jouw ouderschapsverlof voortaan ook voor kortere periodes aanvragen. De minimale duur van voltijds ouderschapsverlof gaat van een maand naar een week. Halftijds ouderschapsverlof kan voortaan per maand opgenomen worden in plaats van per minimaal twee maanden.
Je hebt daarvoor wel het akkoord van de werkgever nodig. Je komt in dat geval niet in aanmerking voor een aanmoedigingspremie.

Werk je voor de Vlaamse overheid of het onderwijs? Raadpleeg dan je personeelsdienst, omdat er voor jou mogelijk andere regels gelden.

Ouderschapsverlof als recht

Je werkgever mag het ouderschapsverlof niet weigeren. Hij kan het wel met maximaal 6 maanden uitstellen, op voorwaarde dat hij daarvoor gegronde redenen kan geven. Vanaf de datum van je verlofaanvraag tot drie maanden na het einde van jouw verlof ben je beschermd tegen ontslag.

Uitbreiding naar 4 maanden

Het ouderschapsverlof is in 2012 uitgebreid van 3 naar 4 volledige maanden. Heb je al eerder ouderschapsverlof opgenomen, dan kan je de resterende maand(en) ouderschapsverlof waar je eventueel recht op hebt, nog opnemen. Je krijgt voor die 4de maand ouderschapsverlof (of voor de 7de en 8ste maand bij halftijdse onderbreking of voor de 16de tot de 20ste maand bij 1/5 onderbreking) nog een uitkering als het kind is geboren of werd geadopteerd vanaf 8 maart 2012. Voor de kinderen die vóór die datum zijn geboren, kan je ouderschapsverlof zonder uitkering krijgen.

Neem voor meer informatie over ouderschapsverlof en de andere thematische verloven contact op met je personeelsdienst, je vakbond of je plaatselijke RVA-kantoor of lees de brochure van de RVA.

Procedure

Wil je ouderschapsverlof nemen, dan moet je je werkgever drie maanden op voorhand schriftelijk waarschuwen, per aangetekend schrijven of door afgifte van een brief waarvan het dubbel voor ontvangst wordt ondertekend door de werkgever. In de openbare sector en het onderwijs is het mogelijk dat er andere termijnen gelden.

Je vraagt het ouderschapsverlof online of schriftelijk aan. Voor werknemers van de autonome overheidsbedrijven (Bpost, Proximus, NMBS en Skeyes) is er een aparte aanvraag.

Als je je ouderschapsverlof opsplitst of als je de verschillende vormen (niet, halftijds, 4/5 of 1/10 werken) wilt combineren, dan moet je voor elke aparte periode een aanvraag indienen.

Je kan je dossier online raadplegen op de portaalsite van de sociale zekerheid. Om toegang te hebben, moet u een elektronische identiteitskaart met een kaartlezer hebben, ofwel een federaal token.

Via de online toepassing Break@Work krijg je een overzicht van het aantal maanden en dagen tijdskrediet, loopbaanonderbreking of thematisch verlof (niet Vlaams zorgkrediet) waarop je nog recht hebt.

Bedrag

Tijdens je ouderschapsverlof krijg je van de RVA een vervangingsinkomen. Klik door naar ‘Thematische verloven’ en kies de sector die voor jou van toepassing is.

Alleen als je kind geboren of geadopteerd werd vanaf 8 maart 2012, heb je ook voor de vierde maand recht op een uitkering.

Boven op die onderbrekingsuitkering heb je mogelijk nog recht op een extra aanmoedigingspremie van de Vlaamse overheid, op voorwaarde dat je in de privésector of de socialprofitsector werkt.

In sommige gevallen mag je je ouderschapsverlof combineren met een zelfstandige activiteit. Neem daarvoor contact op met de RVA.

Maak hier je afspraak